Voor er een speler op deze site stond, stond er een antenne op een dak.
Radio Octaaf begon als piratenzender, middenin de Amsterdamse radio-oorlog van de jaren 80. Illegaal, eigenzinnig en geliefd. Deze foto's komen rechtstreeks uit het geheugen van de mensen die er middenin stonden.
Ergens op een dak in Amsterdam — stond een antenne, en daarmee begon het. Radio Octaaf zond illegaal uit, middenin de piratentijd van de jaren 80, tot de muziek voorgoed zweeg op 27 december 1987: “Dag mast.”
Dag mast1987De oprichters1982Piraten geplukt1986Aan de knoppen25e zenderVoor de RCD1985In de krantOudjeIn de studioTot het plafondVergaderen40 jaar Octaaf2024Dag mast1987De oprichters1982Piraten geplukt1986Aan de knoppen25e zenderVoor de RCD1985In de krantOudjeIn de studioTot het plafondVergaderen40 jaar Octaaf2024
HET VOLLEDIGE VERHAAL
Radio Octaaf. Het hele verhaal, van FM 93 tot vandaag.
Blader door de geschiedenis alsof je het boek in handen hebt — met een index, jaartallen en een echte pagina-omslag.
RADIO OCTAAF
Een stukje Amsterdamse radiogeschiedenis
Van FM-piraat in 1983 tot de reünie-uitzending van 2025 — blader door het volledige verhaal.
RADIO OCTAAF
De stem van Amsterdam op FM 93
Wie in de jaren tachtig in Amsterdam en omgeving aan de radioknop draaide, kon niet om de vrije radiostations heen. Het waren de jaren waarin radiopiraten een geheel eigen geluid aan de stad gaven. Tussen bekende namen uit die periode nam Radio Octaaf een bijzondere plaats in.
Radio Octaaf begon op 1 april 1983 als Amsterdamse radiopiraat. Wat begon als een illegaal radiostation groeide in de daaropvolgende jaren uit tot een serieus en herkenbaar station dat uiteindelijk dagelijks en zelfs 24 uur per dag programma's uitzond.
De frequentie waarmee Radio Octaaf vooral bekend werd was:
FM 93 – 93.0 MHz
Voor veel luisteraars werd die frequentie onlosmakelijk verbonden met de naam Radio Octaaf.
1983
Het begin – 1 april 1983
De geschiedenis van Radio Octaaf begint officieel op 1 april 1983.
De Nederlandse radiowereld zag er toen totaal anders uit dan tegenwoordig. Er was geen internet, geen Spotify en geen digitale radio. Wie nieuwe muziek wilde ontdekken, was grotendeels afhankelijk van de publieke omroep, platenzaken, discotheken en de vrije radiostations.
Vooral in Amsterdam ontstond een levendige piratenwereld.
Radiostations werden zonder officiële zendvergunning opgezet door mensen die vonden dat er op de bestaande radio onvoldoende ruimte was voor de muziek en radiostijl die zij wilden horen.
Radio Octaaf was daar één van.
Het station moest het opnemen tegen verschillende andere bekende Amsterdamse vrije radiostations. Toch wist Octaaf in relatief korte tijd een eigen plaats in het Amsterdamse radiolandschap te veroveren.
De combinatie van muziek, enthousiaste programmamakers en een duidelijk herkenbare identiteit zorgde ervoor dat steeds meer luisteraars de weg naar Radio Octaaf wisten te vinden.
1986
FM 93 wordt het thuis van Radio Octaaf
Radio Octaaf werd vooral bekend via 93.0 MHz FM.
In historische overzichten uit 1986 staat Radio Octaaf vermeld op:
93.00 MHz – 24 uur
Dat laatste is belangrijk.
Radio Octaaf was inmiddels niet meer alleen een station dat enkele uren per dag of uitsluitend in het weekend uitzond. Het station was uitgegroeid tot een radiostation met een vrijwel continue programmering.
Ook in de eigen presentatie werd de frequentie nadrukkelijk gebruikt.
Historisch materiaal uit de jaren tachtig toont de naam:
RADIO OCTAAF – FM93MHZ
Daarmee werd FM 93 een belangrijk onderdeel van de identiteit van het station.
1985
De groei vanaf 1985
Vooral rond 1985 begon Radio Octaaf sterk te groeien.
In die periode veranderde het Amsterdamse radiolandschap. Andere grote vrije radiostations verdwenen of kregen te maken met inbeslagnames en andere problemen.
Radio Octaaf wist zich ondertussen verder te ontwikkelen.
Het station ging dagelijks uitzenden en bereikte een steeds groter publiek. De programmering werd uitgebreider en Radio Octaaf begon steeds meer op een professioneel commercieel radiostation te lijken.
Dat was kenmerkend voor de grotere radiopiraten uit die periode.
Hoewel ze officieel zonder vergunning uitzonden, waren sommige stations organisatorisch en technisch veel verder ontwikkeld dan het woord piraat misschien doet vermoeden.
Er waren vaste programmamakers, jingles, reclames, technische mensen, studio's en uitgebreide muziekbibliotheken.
Radio Octaaf hoorde uiteindelijk bij die categorie.
1986
24 uur per dag radio
In 1986 wordt Radio Octaaf in een historisch frequentieoverzicht expliciet genoemd als een station dat 24 uur per dag uitzond op 93.00 MHz.
Dat betekende dat luisteraars op vrijwel ieder moment van de dag op FM 93 terechtkonden.
Overdag, 's avonds en zelfs diep in de nacht waren er uitzendingen.
Voor de medewerkers betekende dit dat er veel programma-uren gevuld moesten worden. Verschillende programmamakers namen delen van de programmering voor hun rekening.
Juist die afwisseling van stemmen en muziek maakte vrije radio aantrekkelijk. Een programma kon een heel persoonlijk karakter hebben, terwijl het volgende programma weer compleet anders klonk.
Het enthousiasme voor radio en muziek vormde daarbij de gemeenschappelijke factor.
RADIO OCTAAF
De mensen achter Radio Octaaf
Een radiostation bestaat natuurlijk niet alleen uit een zender, studio en frequentie.
Het zijn vooral de mensen achter de microfoon en achter de schermen die een station zijn karakter geven.
Door de jaren heen zijn verschillende namen verbonden geweest aan Radio Octaaf. In historische bronnen en bewaard gebleven radio-opnamen komen onder andere namen voor als:
Felix Plug, Johannes Driewieler, Arie Swets, Ed de Lange, Ruud Streekers, John van Vliet, Martin Volder, Kim van Doorn en Tinus Bonker.
Ook Wim Rigter †, die later grote landelijke bekendheid kreeg als radiopresentator, wordt in biografische bronnen met Radio Octaaf in verband gebracht.
Verschillende mensen die ervaring opdeden bij vrije radiostations zouden later hun weg vinden naar lokale, regionale en landelijke omroepen.
Daarmee waren stations als Radio Octaaf niet alleen belangrijk voor luisteraars. Ze functioneerden tegelijkertijd als een soort praktijkopleiding voor een generatie radiomakers.
Je leerde radio namelijk vooral door het te doen.
RADIO OCTAAF
Radio maken vanuit passie
Voormalige medewerkers beschrijven de sfeer bij vrije radio vooral als één van enthousiasme voor muziek en radio.
Dat is belangrijk om Radio Octaaf goed te begrijpen.
Er waren geen moderne computersystemen die automatisch complete dagen programmeerden. Radio werd veel meer met de hand gemaakt.
Platen moesten worden uitgezocht en klaargelegd. Presentatoren moesten precies weten wanneer een plaat eindigde. Jingles, commercials en andere elementen moesten op het juiste moment worden gestart.
Een goede radiomaker moest tegelijkertijd presenteren, muziek draaien en de techniek bedienen.
Dat leverde een vorm van radio op die direct, persoonlijk en soms onvoorspelbaar was.
Juist dat karakter zorgde ervoor dat luisteraars een sterke band konden krijgen met hun favoriete station en programmamakers.
1986
Reclame en een commerciële uitstraling
Radio Octaaf was niet uitsluitend een hobbyproject.
Net als verschillende andere grote radiopiraten uit Amsterdam werkte het station met reclame.
Daarmee ontstond een opvallende situatie: een station dat officieel geen reguliere zendvergunning had, kon tegelijkertijd functioneren als een commercieel radiostation.
Uit herinneringen van voormalige medewerkers blijkt bijvoorbeeld dat Radio Octaaf in 1986 promotionele commercials liet produceren waarin het station zichzelf nadrukkelijk in de Amsterdamse radiomarkt positioneerde.
Dat laat zien hoe serieus de concurrentie tussen de verschillende stations inmiddels was geworden.
Luistercijfers waren belangrijk.
Naamsbekendheid was belangrijk.
Een goede frequentie was belangrijk.
En natuurlijk moest de zender zoveel mogelijk in de lucht blijven.
1984
Kat-en-muisspel met de autoriteiten
Daar lag tegelijkertijd het grootste probleem.
Radio Octaaf zond zonder reguliere zendvergunning uit.
Dat betekende dat de autoriteiten konden optreden tegen het station. Zenders en andere apparatuur konden worden opgespoord en in beslag genomen.
Radio Octaaf kreeg daar regelmatig mee te maken.
Een bijzonder historisch gegeven komt uit 1984. In een publicatie uit dat jaar wordt gemeld dat Radio Octaaf op 28 oktober voor de zestiende keer uit de lucht was gehaald.
En het station bestond toen pas sinds april 1983.
Dat geeft goed weer hoe intensief het kat-en-muisspel tussen radiopiraten en de autoriteiten kon zijn.
Uit de lucht gehaald worden betekende bovendien lang niet altijd het definitieve einde van een station.
Technici probeerden systemen zo op te bouwen dat een station na een actie zo snel mogelijk weer kon uitzenden.
RADIO OCTAAF
Technische vindingrijkheid
De vrije radiowereld was daardoor ook een wereld van technische improvisatie.
Een studio hoefde niet noodzakelijk op dezelfde locatie te staan als de daadwerkelijke FM-zender. Door verschillende technische oplossingen kon geprobeerd worden het risico voor mensen en apparatuur te beperken.
Ook Radio Octaaf stond bekend om zijn vermogen om na problemen weer terug te keren.
In een persoonlijke terugblik beschreef voormalig medewerker Felix Plug bijvoorbeeld een incident waarbij een zendmast van Octaaf beschadigd zou zijn. Volgens zijn herinnering was het station ongeveer een uur later alweer terug in de lucht.
Dergelijke verhalen illustreren de mentaliteit van die periode.
Een inbeslagname, storing of beschadigde installatie betekende niet automatisch dat het station opgaf.
De uitdaging was juist:
hoe krijgen we Radio Octaaf zo snel mogelijk weer in de lucht?
1986
Een herkenbare naam en vormgeving
Radio Octaaf beschikte ook over een duidelijke visuele identiteit.
In historisch materiaal uit 1986 is een originele Radio Octaaf-uiting terug te vinden met de tekst:
RADIO OCTAAFFM93MHZ
Dat is interessant omdat hiermee niet alleen de gebruikte frequentie historisch wordt bevestigd, maar ook zichtbaar wordt hoe Radio Octaaf zichzelf destijds presenteerde.
Het station was dus meer dan alleen een stem op de radio.
De naam Radio Octaaf, de frequentie FM 93, jingles, reclames en grafische uitingen vormden samen een herkenbaar merk.
RADIO OCTAAF
Haarlem en Radio Octaaf
Radio Octaaf wordt hoofdzakelijk met Amsterdam geassocieerd, maar in historische bronnen komen ook verbindingen met Haarlem voor.
Er zijn aanwijzingen dat programmamakers uit de Haarlemse vrije radiowereld uiteindelijk bij Radio Octaaf terechtkwamen.
Ook bij de vroege radiocarrière van Wim Rigter † worden zowel Radio Octaaf als Haarlem genoemd.
De exacte organisatorische verhouding tussen deze activiteiten verdient nog verder historisch onderzoek, maar duidelijk is dat het netwerk rond vrije radio zich niet strikt tot de Amsterdamse stadsgrenzen beperkte.
Programmamakelaars, technici en andere betrokkenen kenden elkaar en stapten geregeld van het ene station naar het andere.
1987
1987 – het einde van een tijdperk
Aan het einde van de jaren tachtig begon het tijdperk van de grote Amsterdamse radiopiraten te veranderen.
Ook voor Radio Octaaf kwam uiteindelijk een einde aan de oorspronkelijke piratenperiode.
Historische bronnen noemen 27 december 1987 als datum van de laatste uitzending.
Andere bronnen plaatsen het einde iets algemener rond eind december 1987 of begin 1988.
Daarmee had Radio Octaaf ongeveer viereneenhalf jaar als vrije radiozender bestaan.
Dat lijkt misschien niet bijzonder lang, maar in de wereld van illegale radio was het een aanzienlijke periode — zeker gezien het grote aantal acties waarbij stations uit de lucht werden gehaald.
In die relatief korte periode had Octaaf zich ontwikkeld van een nieuwe Amsterdamse radiopiraat tot een 24-uursstation met een herkenbare naam, vaste luisteraars en een eigen plaats in de Amsterdamse radiogeschiedenis.
1992–1996
Radio Octaaf keert terug
Het verhaal eindigde echter niet definitief in 1987.
De naam Radio Octaaf bleef bestaan.
In de jaren negentig ontstonden opnieuw mogelijkheden om programma's te maken. Rond 1992 was Radio Octaaf enige tijd te horen via de Diemer Omroep Stichting.
Deze samenwerking zou volgens historische berichtgeving tot ongeveer 1996 hebben geduurd.
Daarna werd geprobeerd een eigen kabelfrequentie voor Amsterdam te verkrijgen.
Dat was een totaal andere situatie dan in de piratenjaren.
Waar vroeger een FM-zender zonder vergunning nodig was om luisteraars te bereiken, konden radiomakers via de kabel op een legale manier een groot lokaal publiek bereiken.
2004
2004 – Radio Octaaf opnieuw op de Amsterdamse radio
Meer dan zestien jaar na het einde van de oorspronkelijke piratenperiode gebeurde iets bijzonders.
Radio Octaaf keerde terug.
In maart 2004 werd Radio Octaaf opnieuw als commercieel radiostation via de kabel verspreid.
Via het toenmalige UPC-netwerk was het station aanvankelijk te ontvangen op:
95,5 MHz
De verspreiding beperkte zich bovendien niet uitsluitend tot Amsterdam.
Radio Octaaf was via de kabel onder andere beschikbaar in gebieden als Amsterdam, Abcoude, Diemen, Landsmeer, Oostzaan, Ouder-Amstel, Purmerend, Weesp en Zaanstad.
Vanaf 1 juli 2004 veranderde de kabelfrequentie.
Radio Octaaf verhuisde naar:
90,0 MHz
Er waren destijds plannen om het bereik verder uit te breiden.
Daarmee kreeg een naam uit de Amsterdamse piratengeschiedenis opnieuw een plaats op de radio.
RADIO OCTAAF
De originele uitzendingen zijn niet verdwenen
Misschien wel het mooiste aan het verhaal van Radio Octaaf is dat we het station tegenwoordig niet uitsluitend uit geschreven verhalen hoeven te kennen.
Er zijn namelijk originele radio-opnamen bewaard gebleven.
Verzamelaars van zogenaamde airchecks hebben door de jaren heen uitzendingen van vrije radiostations opgenomen en bewaard.
Daaronder bevinden zich ook opnamen van Radio Octaaf.
Er bestaan bijvoorbeeld opnamen die worden aangeduid als:
Radio Octaaf Amsterdam – 1986 – 93 FM
Ook programmafragmenten met onder andere Tinus Bonker zijn bewaard gebleven.
Dankzij dergelijke opnamen kunnen we tientallen jaren later nog steeds horen hoe Radio Octaaf werkelijk klonk.
Niet een reconstructie.
Niet alleen herinneringen.
Maar de stemmen, muziek, jingles en presentatie zoals die daadwerkelijk via FM 93 werden uitgezonden.
Ook in professionele radioarchieven zijn sporen van Radio Octaaf terug te vinden.
In de collectie van het Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid bevindt zich een historische aflevering van het VPRO-programma Het Gebouw waarin aandacht wordt besteed aan Radio Octaaf.
Het onderdeel draagt de veelzeggende titel:
Andermans Radio: Radio Octaaf
In de beschrijving wordt Radio Octaaf aangeduid als een zender die in 1983 als piraat in Amsterdam begon.
Het bijzondere hiervan is dat we daardoor naast verhalen van medewerkers en luisteraars ook een historische opname hebben waarin Radio Octaaf vanuit de reguliere omroepwereld werd vastgelegd.
Dat maakt het materiaal extra waardevol voor het bewaren van de geschiedenis van het station.
2025
2025 – opnieuw Radio Octaaf
Zelfs ruim veertig jaar na de start was Radio Octaaf nog niet helemaal verdwenen.
Tijdens het paasweekend van 2025 werd een grote reünie georganiseerd rond de beroemde Amsterdamse radiopiraten uit de jaren tachtig.
Bekende stations uit die tijd kregen opnieuw aandacht.
Daarbij hoorde natuurlijk ook:
Radio Octaaf.
Op 21 april 2025, Tweede Paasdag, stond tussen 18.00 en 21.00 uur Radio Octaaf centraal.
Samen met namen als Radio Unique, Radio Nova, Satellite Empire, Disco Action en Counterpoint werd zo opnieuw aandacht besteed aan een bijzonder hoofdstuk uit de Amsterdamse radiogeschiedenis.
Meer dan veertig jaar nadat Octaaf voor het eerst de zender inschakelde, bleek de naam nog steeds herkenbaar.
RADIO OCTAAF
Waarom Radio Octaaf belangrijk blijft
De betekenis van Radio Octaaf zit niet uitsluitend in een frequentie of in het feit dat het station zonder vergunning uitzond.
Radio Octaaf vertegenwoordigt een periode waarin radio op een totaal andere manier werd gemaakt.
Een periode waarin enthousiaste radiomakers zelf een studio bouwden, muziek verzamelden, programma's presenteerden, techniek ontwikkelden en letterlijk een eigen zender in de lucht brachten om hun publiek te bereiken.
Het was radio zonder internet.
Zonder streaming.
Zonder sociale media.
Luisteraars vonden een station simpelweg door aan de FM-knop te draaien.
En wanneer de wijzer uiteindelijk rond 93 MHz stond, kon daar ineens die herkenbare naam uit de luidspreker komen:
Radio Octaaf.
Het station werd verschillende keren uit de lucht gehaald, maar kwam telkens weer terug.
Het groeide.
Het ging dagelijks uitzenden.
Het werd een 24-uursstation.
Er kwamen programmamakers die later ook elders in de Nederlandse radiowereld actief zouden worden.
En uiteindelijk overleefde zelfs de naam Radio Octaaf het einde van de oorspronkelijke piratenperiode.
Van een Amsterdamse FM-piraat in 1983, via FM 93, naar kabelradio en uiteindelijk historische reünie-uitzendingen.
Dat is waarom Radio Octaaf meer is dan alleen een oude naam uit de ether.
Het is een tastbaar onderdeel van de geschiedenis van de vrije radio in Amsterdam.
TIJDLIJN
Radio Octaaf in één tijdlijn
1 april 1983Start van Radio Octaaf als Amsterdamse radiopiraat.
1984Radio Octaaf wordt volgens een historische publicatie in oktober voor de zestiende keer uit de lucht gehaald.
1985Het station groeit sterk en gaat dagelijks uitzenden.
1986Radio Octaaf staat gedocumenteerd als 24-uursstation op 93.00 MHz FM. Historisch promotiemateriaal gebruikt de aanduiding RADIO OCTAAF – FM93MHZ.
1987Radio Octaaf behoort tot de bekende Amsterdamse vrije radiostations. 27 december 1987 wordt genoemd als datum van de laatste uitzending van de oorspronkelijke piratenperiode.
1992–1996De naam Radio Octaaf keert terug via samenwerking met de Diemer Omroep Stichting.
9 maart 2004Radio Octaaf keert als commercieel radiostation terug op de kabel, aanvankelijk op 95,5 MHz.
1 juli 2004De kabelfrequentie verandert naar 90,0 MHz.
21 april 2025Radio Octaaf is opnieuw te horen tijdens een reünie van Amsterdamse radiopiraten uit de jaren tachtig.
RADIO OCTAAF
Radio Octaaf – FM 93
Van illegale FM-zender tot een naam die ruim veertig jaar later nog steeds wordt herinnerd.
Van studio's, platen en jingles tot inbeslagnames en technische improvisatie.
Van 1 april 1983 tot de historische opnamen die vandaag nog beluisterd kunnen worden.
Radio Octaaf was onderdeel van een generatie radiomakers die niet wachtte totdat iemand hen zendtijd gaf.
Ze maakten die zendtijd zelf.
En op 93.0 MHz FM kon Amsterdam meeluisteren.
27 DECEMBER 1987
‘Dit was Octaaf’
Paul van Elst, tijdens de laatste uitzending
Dames en heren, fans, trouwe en minder trouwe luisteraars, kortom iedereen die luisterde en graag luisteren wilde. We hebben het geprobeerd. En met ‘wij’ bedoel ik iedereen die hier aanwezig is. Disc Jockeys, medewerkers van Octaaf. Maar juist ook iedereen die hier niet is: de adverteerders, luisteraars en de mensen van het eerste uur. De grondleggers van Octaaf Radio.
We hebben het geprobeerd. Vier en een half jaar lang. Onder de naam Octaaf, tegen de wettelijke verdrukking in en 89 inbeslagnames met een onschuldig medium als lokale radio.
Met het enorme groeiend aantal luisteraars, adverteerders, hun reacties en hun steun leek het gelijk aan onze kant. We hadden tenslotte niets kwaads in zin.
Het mocht niet baten. Het recht zegevierde. We kregen geen gelijk. Wij niet, en u niet.
Lang leve de radio.
Vanuit de hoofdstad van Nederland... Dit was Octaaf.
1 / 23
LUISTER OOK VIA
Octaaf Radio vind je ook hier.
Naast onze eigen speler kun je ons ook beluisteren via andere radiosites.
Tapelark is er voor Mac en Linux, 14 dagen gratis te proberen. Opnames zijn alleen voor eigen gebruik.
AFSTEMMEN OP OCTAAF
Jouw dag. Onze soundtrack.
De speler vind je bovenaan de pagina, in de radio zelf.
Even afstemmen
Hoe luister ik naar Octaaf Radio?
Druk op de afspeelknop in de speler hierboven. De muziek begint zodra de verbinding klaar is. Met de vierkante stopknop verbreek je de verbinding. Opnieuw starten verbindt je weer met de live-uitzending.
Kan ik ook op mijn telefoon luisteren?
Ja. Open deze website of een van de apps in je mobiele browser en tik op afspelen. Je kunt het volume ook met de knoppen van je telefoon regelen. Luisteren verbruikt mobiele data als je geen wifi gebruikt.
Ik hoor geen geluid. Wat kan ik doen?
Controleer het volume van de speler én je apparaat. Staat “Stil” aan? Tik daarop om het geluid aan te zetten. Stop de speler en start opnieuw als de verbinding is weggevallen. Bij een storing in de uitzending kun je het later opnieuw proberen.
Wat bewaart deze website?
Alleen je gekozen volume wordt lokaal in je browser onthouden. Deze website bevat geen advertentietrackers of analytics. Om de website en stream te leveren verwerken de hosting- en streamingdiensten de technische verbindingsgegevens, waaronder je IP-adres.
CONTACT
Een vraag of een tip? Laat het ons weten.
Voor vragen, opmerkingen of een muziekverzoek kun je ons mailen.